Ưu tiên thanh tra chậm đóng bảo hiểm tại doanh nghiệp có số nợ lớn

Đại diện doanh nghiệp ký nhận quyết định thanh tra đóng bảo hiểm xã hội. Ảnh: BHXHVN

Đã xử phạt số tiền 217,9 tỷ đồng

Bảo hiểm xã hội (BHXH) Việt Nam cho biết, thời gian qua, việc tuân thủ các quy định của pháp luật trong quản lý và tổ chức thực hiện nhiệm vụ của ngành BHXH luôn được quan tâm, chú trọng. Hằng năm, căn cứ các quy định của pháp luật, BHXH Việt Nam đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo, quán triệt, hướng dẫn BHXH các tỉnh, thành phố, đặc biệt là các văn bản liên quan đến công tác quản lý thu, thanh tra chuyên ngành và xử phạt vi phạm hành chính. Gắn trách nhiệm của người đứng đầu với tỷ lệ chậm đóng BHXH, bảo hiểm thất nghiệp (BHTN), bảo hiểm y tế (BHYT); việc thực hiện các biện pháp sau khi thanh tra, kiểm tra theo quy định của pháp luật như xử phạt vi phạm hành chính, cưỡng chế thi hành đối với các quyết định xử phạt…

Cùng với đó, BHXH Việt Nam đã gửi văn bản đến các bộ, ngành, UBND, ban thường vụ tỉnh ủy, thành ủy các tỉnh, thành phố đề nghị phối hợp, tăng cường chỉ đạo thực hiện chính sách BHXH, BHTN, BHYT, phòng chống gian lận, trục lợi Quỹ BHXH, BHYT.

Nhờ quyết liệt triển khai đồng bộ, linh hoạt các giải pháp thu, thanh tra, kiểm tra, kịp thời ngăn chặn, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật về BHXH, tỷ lệ số tiền chậm đóng so với số phải thu giảm dần qua các năm. Cụ thể, tỷ lệ số tiền chậm đóng giảm từ 3,75% (năm 2016) xuống còn 2,91% số phải thu (năm 2022).

Trong giai đoạn từ 2016 đến 15/11/2023, cơ quan BHXH đã ban hành hơn 4.252 quyết định xử phạt vi phạm hành chính về đóng BHXH, BHYT, BHTN, với số tiền xử phạt là 217,9 tỷ đồng. Giai đoạn từ năm 2018 (Bộ luật Hình sự có hiệu lực) đến tháng 10/2023 đã lập, gửi 378 hồ sơ kiến nghị cơ quan có thẩm quyền thực hiện điều tra, khởi tố hành vi có dấu hiệu tội phạm quy định tại Điều 216 Bộ luật Hình sự.

Tại cuộc họp đánh giá tiến độ thực hiện các chỉ tiêu, nhiệm vụ năm 2023 của BHXH Việt Nam chiều ngày 25/12, ông Dương Văn Hào – Trưởng ban Quản lý Thu – Sổ thẻ cho biết, ban đã tham mưu cho lãnh đạo BHXH Việt Nam tổ chức hội nghị trực tuyến toàn ngành, chỉ đạo đôn đốc công tác thu, phát triển người tham gia và giảm số chậm đóng BHXH, BHYT. Đến nay, đã có một số BHXH địa phương “về đích” ở chỉ tiêu thu, giảm số chậm đóng. Các đơn vị còn lại vẫn đang tiếp tục triển khai đồng bộ các giải pháp để tăng thu, giảm số chậm đóng, phấn đấu đạt các chỉ tiêu về phát triển người tham gia BHXH, BHYT.

Thực hiện thanh tra chuyên ngành theo quy định

Nhằm nâng cao hiệu quả công tác quản lý thu, thanh tra chuyên ngành và xử phạt vi phạm hành chính, BHXH Việt Nam vừa ban hành công văn gửi BHXH các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương về việc tiếp tục thực hiện nghiêm chỉnh quy định của pháp luật về công tác này.

Theo đó, BHXH Việt Nam yêu cầu BHXH các tỉnh, thành phố chú trọng, tiếp tục thực hiện đúng trách nhiệm “Tổ chức thực hiện thu, chi BHXH, BHTN, BHYT theo quy định của pháp luật” tại Luật BHXH, trong đó, đảm bảo thu đúng, thu đủ mức đóng theo quy định. Việc tổ chức thu phải thực hiện đúng, đủ các biện pháp nghiệp vụ quy trình thu, quản lý sổ BHXH, thẻ BHYT đã được quy định tại các văn bản, hướng dẫn của ngành.

BHXH các địa phương cần đồng bộ thực hiện các giải pháp tăng thu, giảm số tiền chậm đóng, thanh tra chuyên ngành, xử lý vi phạm đối với các đơn vị có hành vi vi phạm pháp luật về đóng BHXH, BHTN, BHYT. Đồng thời, phối hợp chặt chẽ các ngành, các cấp đôn đốc, kiểm tra, công khai các đơn vị, cá nhân chậm đóng; nghiêm cấm tình trạng cố tình hoặc không phát huy hết tinh thần trách nhiệm để doanh nghiệp chậm đóng, trốn đóng kéo dài.

BHXH Việt Nam cũng yêu cầu BHXH các địa phương tổ chức thực hiện thanh tra chuyên ngành theo quy định và tuân thủ đúng quy trình, quy định của Luật Thanh tra và các văn bản hướng dẫn trong quá trình triển khai thực hiện. Trong đó, ưu tiên thanh tra chuyên ngành đóng BHXH, BHTN, BHYT các đơn vị có số lao động nhiều, số tiền chậm đóng lớn hoặc nguy cơ chậm đóng cao ảnh hưởng đến quyền lợi người lao động.

Khi phát hiện hành vi vi phạm hành chính về đối tượng, phương thức, mức đóng BHXH, BHTN, BHYT phải xử lý hoặc kiến nghị xử lý nghiêm, kịp thời. Quy trình thực hiện xử phạt vi phạm hành chính phải đảm bảo đúng nguyên tắc, trình tự, thủ tục…; việc xác định đối tượng bị xử phạt gắn với từng hành vi vi phạm về đóng BHXH, BHTN, BHYT và thẩm quyền xử phạt đối với từng chức danh của ngành BHXH phải được thực hiện đúng quy định theo Luật Xử lý vi phạm hành chính và các Nghị định của Chính phủ.

Riêng đối với những tổ chức, cá nhân không chấp hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính, BHXH các tỉnh, thành phố kịp thời ra quyết định hoặc tham mưu cấp có thẩm quyền ra quyết định và tổ chức cưỡng chế thi hành theo thẩm quyền quy định.

Xử lý hình sự nếu phạm tội trốn đóng bảo hiểm xã hội

BHXH Việt Nam yêu cầu các địa phương trong quá trình thanh tra chuyên ngành, trường hợp phát hiện vụ việc có dấu hiệu phạm tội trốn đóng BHXH, BHYT, BHTN theo quy định tại Điều 216 Bộ Luật Hình sự thì cần kịp thời lập hồ sơ đề nghị cơ quan có thẩm quyền điều tra, khởi tố theo quy định.